Thị trường thức ăn thú cưng tại Việt Nam đang ghi nhận sự phát triển vượt bậc trong những năm gần đây, trở thành một ngành công nghiệp tiềm năng với nhiều cơ hội đầu tư và kinh doanh hấp dẫn. Sự gia tăng nhanh chóng số lượng người nuôi thú cưng, đặc biệt là ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh, đã tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của thị trường này. Bên cạnh đó, mức sống và nhận thức về chăm sóc sức khỏe thú cưng ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu về các sản phẩm thức ăn chất lượng cao, đa dạng và an toàn. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan về thị trường thức ăn thú cưng tại Việt Nam, phân tích các xu hướng tiêu dùng, phân khúc chính và kênh phân phối phổ biến, cũng như đánh giá sự cạnh tranh trong ngành.

Thị trường thức ăn cho thú cưng tại Việt Nam dự kiến đạt 155,5 triệu USD vào năm 2025 và có thể tăng lên 243,7 triệu USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 9,4% trong giai đoạn 2025 – 2030.

Xu hướng và sự thay đổi hành vi người nuôi thú cưng

Ngành thức ăn thú cưng ở Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ nhờ sự thay đổi trong nhân khẩu học và xu hướng tiêu dùng.

• Cơ cấu nuôi thú cưng: Năm 2022, chó chiếm 45,1% tổng số thú cưng, mèo chiếm 38%, còn lại 16,9% thuộc các loại thú cưng khác.

• Nhân hóa thú cưng: Giới trẻ và dân văn phòng thành thị ngày càng xem thú cưng như một thành viên trong gia đình. Điều này thúc đẩy nhu cầu về các sản phẩm cao cấp, tự nhiên, không chứa ngũ cốc và phù hợp với tình trạng sức khỏe riêng.

• Kênh phân phối: Cửa hàng chuyên dụng chiếm đến 72,8% doanh số năm 2022, cho thấy người tiêu dùng ưa chuộng môi trường bán lẻ có chuyên môn và đa dạng sản phẩm. Bên cạnh đó, hệ thống siêu thị (khoảng 1.100 cửa hàng, trong đó Co.opmart có 128 điểm bán) và chiến lược bán hàng đa kênh (offline – online) cũng ngày càng phát triển.

• Đổi mới sản phẩm: Các hãng tập trung vào công thức chuyên biệt, thành phần chức năng. Điển hình, năm 2023, Mars Inc. đã thành lập trung tâm R&D thức ăn thú cưng đầu tiên tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Sản phẩm mới chú trọng protein mới, chất bảo quản tự nhiên, công thức bổ sung dinh dưỡng.

Cạnh tranh trên thị trường

Cả doanh nghiệp quốc tế và trong nước đều triển khai các chiến lược mở rộng:

• Đầu tư nghiên cứu – phát triển sản phẩm phù hợp giống loài và thói quen nuôi tại châu Á.

• Ra mắt sản phẩm cao cấp, bổ sung dinh dưỡng và tăng độ phủ phân phối.

• Xu hướng “premium hóa” (cao cấp hóa) cùng sự quan tâm tới thành phần tự nhiên trở thành chiến lược cạnh tranh trọng yếu.

1. Sự gia tăng nuôi mèo – “biểu tượng may mắn”

• Số lượng mèo tăng 28,5% giai đoạn 2019–2022 nhờ tầng lớp trung lưu phát triển.

• Văn hóa Việt xem mèo là linh vật mang lại may mắn, thúc đẩy nhu cầu nhận nuôi mèo.

• Tuy nhiên, tình trạng buôn bán thịt mèo bất hợp pháp vẫn gây lo ngại, khiến nhiều chủ nuôi lo sợ mất thú cưng. Nhà nước và tổ chức phi chính phủ đã vào cuộc mạnh mẽ nhằm ngăn chặn, đồng thời khuyến khích nhận nuôi và nuôi mèo có trách nhiệm.

• Xu hướng quán café mèo, công viên thú cưng, cùng sự tiện lợi khi mua sản phẩm offline và online, góp phần tăng trưởng bền vững cho phân khúc mèo.

2. Chi tiêu cho thức ăn thú cưng tăng nhờ ý thức về sức khỏe

• Năm 2022, chi tiêu cho chó chiếm 39% tổng chi phí thú cưng do chó cần lượng thức ăn lớn và dễ mắc các bệnh như tiểu đường, béo phì.

• Thức ăn tầm trung (mid-priced) được ưa chuộng nhất, phù hợp thu nhập so với các nước trong khu vực.

• Người trẻ (millennials) sẵn sàng chi nhiều hơn cho sản phẩm thương hiệu, dinh dưỡng chuyên biệt.

• Mua hàng online phát triển nhanh, dù vẫn thấp hơn cửa hàng truyền thống. Doanh số qua thương mại điện tử năm 2020 chiếm 3,1%, dự kiến tăng trưởng 7,7% CAGR giai đoạn tới.

3. Sự gia tăng nuôi chó và các loại thú cưng khác

• Văn hóa yêu chó và nhu cầu bạn đồng hành tiếp tục thúc đẩy số lượng chó nuôi.

• Thú cưng khác như cá, chim, thú nhỏ được ưa chuộng ở đô thị do phù hợp không gian nhỏ.

Kênh phân phối đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận người tiêu dùng và thúc đẩy doanh số bán hàng trên thị trường thức ăn thú cưng. Sự đa dạng của các kênh bán hàng từ truyền thống đến hiện đại đã tạo ra nhiều lựa chọn tiện lợi cho người mua. Đồng thời, thị trường cũng chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong việc mở rộng mạng lưới phân phối và phát triển sản phẩm.

Các kênh phân phối truyền thống và hiện đại

Thức ăn thú cưng tại Việt Nam được phân phối qua nhiều kênh khác nhau bao gồm cửa hàng chuyên dụng, siêu thị, cửa hàng tiện lợi và kênh trực tuyến. Trong đó, kênh trực tuyến ngày càng phát triển mạnh mẽ nhờ sự tiện lợi và đa dạng sản phẩm. Các cửa hàng truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng, đặc biệt tại các khu vực đô thị nơi người tiêu dùng muốn kiểm tra sản phẩm trực tiếp. Sự kết hợp linh hoạt giữa các kênh giúp tối ưu hóa khả năng tiếp cận thị trường.Phân tích theo sản phẩm

• Thức ăn (Food): Chiếm 48% thị phần năm 2024, dẫn đầu nhờ nhu cầu cao về sản phẩm khô và ướt tiện lợi, giàu dinh dưỡng.

• Thực phẩm bổ sung (Nutraceuticals/Supplements): Tăng trưởng mạnh ~13% CAGR (2024–2029), nhờ nhu cầu bổ sung vitamin, omega-3, men vi sinh.

• Snack & chế độ ăn thú y (Treats & Veterinary Diets): Phát triển nhờ xu hướng huấn luyện, gắn kết và chăm sóc sức khỏe chuyên biệt.

Phân tích theo vật nuôi

• Chó: Dẫn đầu với 62% thị phần năm 2024, nhu cầu cao về thức ăn cao cấp, không gluten, công thức đơn đạm, bổ sung chức năng.

• Mèo: Dự kiến tăng trưởng ~10% CAGR (2024–2029), nổi bật nhờ nuôi mèo ở đô thị, quán café mèo và sự yêu thích của giới trẻ.

• Khác: Cá, chim, thú nhỏ chiếm thị phần bổ sung, tăng trưởng nhờ xu hướng đa dạng hóa thú cưng.

Phân tích theo kênh phân phối

• Cửa hàng chuyên dụng (Specialty Stores): Dẫn đầu với ~71% thị phần năm 2024, nhờ đội ngũ tư vấn chuyên môn và sản phẩm đa dạng.

• Kênh online: Tăng trưởng ~12% CAGR (2024–2029), hưởng lợi từ TMĐT, ứng dụng di động, giao hàng nhanh. Các sàn lớn như Petmart.vn, bom.so đang mở rộng danh mục thức ăn thú cưng.

• Siêu thị/tiện lợi và kênh khác: Đáp ứng nhu cầu đa dạng, trong đó có phòng khám thú y và cửa hàng thức ăn chăn nuôi.

Tổng quan ngành & đối thủ chính

• Các “ông lớn” quốc tế như Mars, Nestlé Purina, ADM, Charoen Pokphand Group, DoggyMan đang thống lĩnh thị trường nhờ thương hiệu mạnh và mạng lưới phân phối rộng.

• Doanh nghiệp trong nước và khu vực tham gia chủ yếu ở phân khúc trung bình và bình dân.

• Xu hướng cạnh tranh xoay quanh:

  • Đổi mới sản phẩm (nguyên liệu tự nhiên, công thức chức năng).

  • Phát triển bền vững (bao bì thân thiện môi trường).

  • Chiến lược đa kênh (retail + e-commerce).